जनावरको तुलनामा मानिसको शरीरमा रौं कम हुनेजस्तो देखिए पनि राम्रोसँग नियालेर हेर्ने हो भने केही ठाउँ छोडेर हाम्रो शरीरको सतहभरि नै रौं हुन्छ । हत्केला, पैताला, औंलाको टुप्पोको पछिल्तिरको भाग, ओठ, लि’ङ्ग मु’न्ड, भ’गांकुरको मु’ण्ड तथा सानो भ’गोष्ठको भित्री भाग रौं नहुने क्षेत्र हुन् ।

हाम्रो शरीरमा भएको रौं निकै पातला भएकाले सजिलै देखिँदैनन्। रौं छालाकै परिवर्तित रूप हो। रौंको बीजकोषमा विकसित हुन्छ र त्यहाँ रौंको जरा र मध्य भागको केही भाग हुन्छ भने बाँकी मध्यभाग छालाको सतहदेखि बाहिर निस्किएको हुन्छ। यी रौंमा समयसँगै परिवर्तनहरू हुन्छन्। टाउको तथा आँखी भौंका रौंहरू जन्मिएको केही समयपछि नै बाक्लो भएर आउँछ।**भिडियो हेर्न तल क्लिक गर्नुहोला **

किशोरावस्थामा हुने परिवर्तनहरूमध्ये शरीरमा रौं आउनु एक प्रमुख सहायक यौ’न चिन्हमध्ये एक हो। का’खीमुनी र यौ’नाङ्ग क्षेत्रमा भएका साना तथा मसिना रौं’हरू बाक्लो र मो’टो भएर आउँछन्। पुरुषहरूमा अनुहारमा दाह्री जुँगाका रूपमा तथा छातीमा पनि बाक्लो रौं आउँछ।

यौ’न अं’गको वरिपरि आउने बाक्लो तथा मोटो किसिमको रौंलाई नै यौ’नकेश भनिन्छ। यौ’नकेश यस्तै १० देखि १५ वर्षको उमेरमा आउन थाल्छ। जातअनुसार यसको मात्रा र किसिममा फरक पर्न सक्छ। सामान्यतः तिब्बती(बर्मेलीभन्दा भारतेली(आर्य मूलका मानिसमा शरीरको अन्य भागमा बढी रौं हुनुका साथै यौ’नकेश पनि बढी र लामा हुन्छन्।

पुरुषहरूमा पेटको तल्लो भागतिर त्रिकोण जस्तो बनाई यौ’नकेश उम्रन्छ भने स्त्रीहरूमा पेटतिरको भागसम्म हुन्छ। के कारणले केश चाँडो बढ्छ रु यौ’नाङ्ग क्षेत्रमा हुने केश यो’निभित्र भने हुँदैनन्। अन्य भागमा भन्दा यौ’नाङ्ग वरिपरिको रौं स्वाभाविक रूपमै घुमाउरो हुन्छ।

टाउकाको सालाखाला दिनमा शून्य दशमलव ४४ मिलिमिटर बढ्छ भने यौ’नाङ्गको केश शून्य दशमलव २२ मिलिमिटरका दरले बढ्छ। रौंको वृद्धिलाई तीन चरणमा बाँड्न सकिन्छ। ब्लबनभल उजबकभ मा रौंको वास्तविक वृद्धि हुन्छ। यो वर्षौंसम्म रहन्छ। त्यसपछिको अबतबनभल उजबकभ मा रौंको वास्तविक बृद्धि रोकिन्छ, तर रौंको बीजकोषले केही धकेल्ने भएकाले रौंमा केही वृद्धि देखिन्छ। त्भयिनभल उजबकभ मा रौंको बीजकोष सु’षूप्त अवस्थामा हुन्छ र यसको अवधि यस्तै १ देखि ४ महिना हुन्छ र पछि रौं र्झछ।

ग्रीष्म याममा वृद्धिदर बढी हुने भए पनि यो न्यून नै हुन्छ। यौ’न अं’गमा आएका रौं पनि यौ’नक्रिया’कलाप तथा यौ’नसम्प’र्कका लागि बाधक हुँदैनन्कतिपयका लागि यी यौ’नकेश यौ’न आकर्षक हुनसक्छन्, जसले यौ’नसम्प’र्कलाई सहयोग नै
पुर्‍याउँछ। यौ’न केश आकर्षक हुने भए पनि कतिपयलाई यो मन पर्दैन। पहिरन र जीवन शैली फरक(फरक भएजस्तै व्यक्तिअनुसार शरीरमा भएको रौंलाई कसरी राख्ने वा सजावट गर्ने भन्ने कुरा फरक पर्छ।

का’खीमुनिको रौं खौ’रिने चलन विशेषतः युवतीहरूमा बढ्दो छ। नेपालमा नसुनिए पनि पश्चिमा मुलुकमा यौ’न के’श ९यौ’नअंग वरिपरिको केश० लाई सजावट गर्ने वा खौरने चलन छ। रौं निकै लामो भए खौरिनुपहिले नै छोट्टयाउनुपर्छ। खौरिँदा प्रयोग गरिने क्रिम पर्याप्त लगाउनुपर्छ, जसले गर्दा रौं नरम होस्। एल’र्जी नहुने किसिमको यस्तो क्रिमको प्रयोग अनिवार्यजस्तै मानिन्छ। ब्ले’ड एकदम धारि’लो हुनुपर्छ, जसले गर्दा छाला नपा’च्छियोस् ।

एक स्थानमा दुई पल्टभन्दा बढी ब्ले’ड चलाउनु हुँदैन। खौरिने काम सकिएपछि साबुनपानीले यौ’नअंग धुनुपर्छ। छाला केही पो’लेजस्तो हुनबाट जोगिन पाउडरको प्रयोग उपयुक्त हुन सक्छ। एकपल्ट खौ८रिएपछि, फेरि रौं टुसाउन थाल्दा घो’च्ने’ भएकाले यौ’नस’म्पर्कमा असजिलो उत्पन्न हुन सक्छ। त्यसैले रौं फाल्ने क्रमलाई निरन्तरता दिनु आवश्यक हुनसक्छ।