काठमाडौ : कुनै जाति त कुनै राष्ट्रियताको एउटा विशेष विशेषता हुन्छ जसले यसलाई अरूबाट फरक देखिन मद्धत गर्दछ ।

आज हामी कसै-कसैको नाक किन ठूलो हुन्छ ? यसका बारेमा लेख्दैछौ । ठूला नाकको कुरा गर्दा अर्मेनियाली नागरिक छुटाउनु हुन्न ।

त्यसपछि मात्र नेपालका क्षेत्री बाहुनहरुको कुरा आउँछ । आर्मेनियालीहरू ठूला नाकहरूले मात्र हैन, गहुँ गोरो छाला, ठूला र गाढा काला आँखाहरू, ओठको एक विशेषता रूपरेखा, कालो आँखीभौंहरू जुन नाकको पुलमा मिल्न सक्छ।

यो उनीहरुको विशेषता हो । त्यसपछि नेपालका क्षेत्री बाहुनहरुको नाक र वनावटको कुरा आउँछ । आर्मेनियालीहरूको जस्तै तर उनीहरुको जत्रो भने हैन । नेपालीहरुको ठिक्क नै देखिन्छ ।

आर्मेनियालीहरूको उत्पत्ति
किन आर्मेनियालीहरूसँग यस्तो नाक संरचना छ भनेर बुझ्न, यो बुझ्न आवश्यक छ कि तिनीहरूका पुर्खाहरू को थिए ।

जसबाट तिनीहरू जन्मेका थिए। आर्मेनियालीहरू प्राचीन जाति हुन् । तिनीहरू आर्मेनियाली बोल्छन् र इन्डो–युरोपियन भाषा क्षेत्रमा छन्। यस राष्ट्रको गठन ईसापूर्व दोस्रो सहस्राब्दीमा भएको हो। ट औं शताब्दी ईसा पूर्वमा सुरु भयो ।

आर्मेनियाली नाक
त्यहाँ कम्तिमा पाँच पौराणिक कथाहरू छन् (आर्मेनियाली, ग्रीक, जर्जियन, अरबी, हिब्रू), जसले अर्मेनियालीहरूको उत्पत्तिको विभिन्न संस्करणहरू प्रस्तुत गर्दछ। राष्ट्रिय स्तरको गठन दुई चरणमा भयो।

सबैभन्दा प्रारम्भिक श्रम संघ र प्रारम्भिक राज्य गठनको अवधि हो । दुई देखि तीन हजार बर्ष ईसापूर्वमा उनीहरुको राज्य बनेको देखिन्छ । बाँकी जातिहरु एक अर्कामा मिश्रित हुँदै आएको हो । यो जाति प्राचिन हो ।

नाकको संरचनाका विशेषताहरु
आर्मेनियालीहरू किन ठूला नाकहरू छन् ? यो प्रश्न आर्मेनियालीहरूको लागि मात्र होइन, अन्य राष्ट्रियताका प्रतिनिधिहरूको लागि पनि हो। श्वासप्रश्वास प्रणालीको चिकित्सा र शारीरिक विशेषताहरूको दृष्टिकोणबाट, हम्प नाक एक दोष हो जसको माथिल्लो भाग पछाडि स्पष्ट प्रक्षेपणको साथ असमान समोच्च हुन्छ।

होल्मोपोडोब्नी निर्माणमा कार्टिलागिनस र हड्डीको तन्तु हुन्छ। राष्ट्रियता अनुसार समान नाक संरचनाहरू आर्मेनियालीहरू मात्र होइनन्, जर्जियनहरू, टर्कहरू, ग्रीकहरू, अजरबैजानीहरू, फ्रान्सेलीहरू, इटालियनहरू र अरू पनि देशकाहरुको पनि छ ।

यो ध्यान दिनुपर्छ कि तिनीहरूका लागि नाकमा फैलिएको हम्प सामान्य हो, र काकेसाइड जातिका मानिसहरूका लागि यो एक गम्भीर मनोवैज्ञानिक समस्या र एक सौन्दर्य प्रकृतिको दोष हो।

हम्पको साथ नाक आर्मेनियालीहरूको एक विशिष्ट विशेषता हो । यो स्लाभहरूको विशिष्ट विशेषता होइन । यद्यपि यो युरोपेलीहरूमा धेरै सामान्य छ। आर्मेनियाली नाकमा विशिष्ट विशेषताहरू छन् र फरक स्पष्ट रेखाहरू द्वारा विशेषतायुक्त छ।

कारण
वैज्ञानिक अनुसन्धानका अनुसार, आर्मेनियाली नाकको यस्तो संरचनाको उद्देश्य खास कारण छ। यो प्राकृतिक र जलवायु परिस्थितिको कारक भएको वैज्ञानिकहरुको धारणा छ । समुद्र सतह माथि तीन हजार मिटरको उचाइमा त्यहाँ हल्का अक्सिजन हुन्छ । सास लिन त्यहाँ ठूलो नाक जरुरी छ ।

यही कारणले गर्दा तराईमा बस्नेहरु भन्दा पहाडमा बस्नेहरूको श्वासप्रश्वासको कार्य राम्रोसँग विकसित हुन्छ। ठूलो नाकको कारण पहाड कारक हो भनिएको छ । आर्मेनियाको परिदृश्यको विशेषतापनि पहाडी छ । यो कारक आनुवंशिक परिवर्तन प्रभावित यस्तै कारण भएको निश्कर्ष छ ।