नवलपुर, २२ पुस । उपभोग्य वस्तुहरु हरेक क्षेत्रमा गुणस्तरीय हुनुपर्नेमा सरोकारवालाहरुले जोड दिएका छन् । नवलपुरको गैँडाकोटमा आज आयोजित खाद्य–दाना सम्बन्धी नयाँ ऐनबारे सरोकारवालासँग अन्तरक्रिया कार्यक्रमका सहभागीहरुले उत्पादनदेखि उपभोगसम्मको सबै चरणमा गुणस्तर कायम गर्नुपर्नेमा जोड दिएका हुन् ।
खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण डिभिजन विभाग पोखराले गैँडाकोटमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा व्यवसायी तथा सरोकारवालाहरुले सबै क्षेत्रमा गुणस्तर कामय हुनेगरी खाद्य वस्तुहरु उपभोक्तासम्म पुग्नुपर्ने बताएका हुन् । कार्यक्रममा जिल्ला उद्योग वाणिज्य सङ्घ गैँडाकोटका वरिष्ठ उपाध्यक्ष छवि कँडेलले नागरिकले उपभोग गर्ने हरेक वस्तु गुणस्तरीय भएमा व्यक्ति र परिवार स्वस्थ हुने भन्दै यसबाट राष्ट्र नै स्वस्थ हुने बताउनुभयो । पछिल्लो समय खाद्य पदार्थहरुमा विभिन्न खालका रसायन, विषादी, अखाद्य पदार्थहरु मिसाइने गरेको भन्दै यसले जनस्वास्थ्यमा गम्भीर असर पु¥याउने गरेको कँडेलको भनाइ छ ।
कार्यक्रममा होटल व्यवसायी कमल शर्मा गौतमले होटल व्यवसायीहरुलाई अनुगमनको नाममा धेरै पीडा दिने गरिएको गुनासो गर्नुभयो । “हामी राज्यका हरेक निकायमा दर्ता भएर राज्यलाई कर तिर्दै व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएका छौँ” उहाँले भन्नुभयो, “मानवीय त्रुटिका कारण केही विषयमा सामान्य कमीकमजोरी भेटिएमा होटल व्यावसायीलाई बदनाम गराउँदै सामाजिक सञ्जालबाट भाइरल गराइन्छ ।” व्यवसायीलाई बदनाम गराउँदै व्यवासयमा ताला लगाएर धेरै व्यवसायीहरु विदेशीनुपर्ने बाध्यतासमेत अहिले आएको उहाँको भनाइ छ ।
“उपभोक्ताले दिनभरी खुला ठाउँमा राखेका चटपटे, पानीपुरी तथा खुला ठाउँमा भएका खानेकुरा खाएर अन्तिममा होटलहरुमा आएर केही खाना खान्छन्” उहाँले भन्नुभयो, “यसपछि उपभोक्ताहरु बिरामी भएको खण्डमा बाहिर खाएको खानेकुराहरु बिर्सिएर त्यो होटलको खानाले बिरामी गरायो भनेर उजुरी दिने र व्यवसायीलाई लखेट्ने काम भइरहेको छ ।” गौतमले आफूहरुको गल्तीमा सुधार गर्ने ठाउँ दिनुपर्ने भन्दै सामान्य गल्तीलाई पनि ठूलो बनाउने गरी मिडियाबाजी नगरिदिन अनुरोध गर्नुभयो ।
कार्यक्रममा पानी व्यावसायी सोमप्रसाद काप्रीले नवलपुर र चितवनका उद्योगीहरु मिलेर पानीको गुणस्तर परीक्षण गर्न ल्याब (प्रयोगशाला) सञ्चालन गरेको बताउनुभयो । “पानीका कारण उपभोक्ताहरु बिरामी हुन नपरोस् भन्दै हामीले निजी क्षेत्रबाट ल्याब सञ्चालन गरेर पानीको गुणस्तर परीक्षण गरेर बजारमा पठाउँदै आएका छौँ” उहाँले भन्नुभयो, “हामीले ठूला होटलहरुको खाद्य गुणस्तरसमेत परीक्षण गरिदिने गरेका छौँ, हामी उपभोक्ताको स्वास्थ्यप्रति सचेत छौँ ।” खाद्य गुणस्तरप्रति व्यवसायीहरु गम्भीर हुँदै गर्दासमेत बेलाबखतमा आफूहरुलाई दुःख दिइने गरेको काप्रीको भनाइ छ ।
कार्यक्रममा खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण कार्यालय पोखराका वरिष्ठ खाद्य अनुसन्धान अधिकृत नवराज दाहालले सङ्घीय सरकारले जारी गरेको ‘खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तरसम्बन्धी कानुनलाई संशोधन र एकीकरण गर्न बनेको विधेयक ०८१’ बारे जानकारी गराउनुभएको थियो । नयाँ बनेको ऐनमा न्यून गुणस्तरका खाद्य पदार्थको उत्पादन, प्रशोधन, निकासी, पैठारी, ढुवानी वा बिक्री वितरण गरे वा राखेमा अधिकतम रु पाँच लाखसम्म जरिवाना वा पाँच वर्षसम्म कैदको व्यवस्था गरिएको उहाँले बताउनुभयो । नयाँ बनेको ऐनमा खाद्यको गुणस्तरसम्बन्धी नियमन अनुगमनमा स्थानीय तह र प्रदेशले पनि जिम्मेवारी पाएका दाहालले बताउनुभयो ।
ढुवानीकर्ताले दूध, माछामासु जस्ता विशेष व्यवस्था गरी ढुवानी गर्नुपर्ने खाद्य पदार्थ तोकिएबमोजिमको मापदण्डअनुसारको ढुवानीको साधनबाट ढुवानी गर्नुपर्नेछ, स्वच्छ सफा टुटफुट नभएको साधनबाट मात्रै ढुवानी गर्नुपर्ने, खाद्य पदार्थ र अखाद्य पदार्थसँगै राखेर ढुवानी गर्न नहुने ऐनमा उल्लेख गरिएको उहाँले बताउनुभयो । दूषित खाद्य पदार्थको उत्पादन, प्रशोधन, निकासी, पैठारी, सञ्चय, ढुवानी वा बिक्रीवितरण गरे वा बिक्रीवितरणमा राखेको कसुरमा एक वर्षदेखि पाँच वर्षसम्म कैद वा रु ५० हजारदेखि रु पाँच लाखसम्म वा दुवै सजाय हुने व्यवस्था गरिएको उहाँले बताउनुभयो ।