एजेन्सी : हिन्दू धर्ममा काम, कामसूत्र, कामशास्त्र र चार पुरुषार्थ मध्ये एकको बारेमा धेरै चर्चा छ।

धार्मिक मठ, मन्दिरमापनि कामसूत्रसँग सम्बन्धित धेरै मूर्तिहरू छन्। अब प्रश्न उठ्छ कि काम अर्थात यौन क्रिया के यौन मात्र ?

होइन, काम भनेको कर्म, इच्छा र कामवासना हो। जीवनलाई रमाइलो, सुखी, शुभ र सुन्दर बनाउने सबै कार्यहरू काममा आउँछन्। धर्म, अर्थ, काम र मोक्ष यी ४ कुरा जीवनका अति जरुरी पक्ष हुन् ।

तपाईंले कामदेवको बारेमा सुन्नु वा पढ्नुभएको होला। धेरै पौराणिक कथाहरूमा कामदेवको उल्लेख छ। सबै कथाहरूमा जहाँ–जहाँ कामदेवको बारेमा उल्लेख छ । ती पढेपछि एउटा कुरा दिमागमा आउँछ कि कामदेव प्रेम र कामवासनासँग सम्बन्धित छ ।

तर वास्तवमा कामदेव को हो ? के उ कुनै काल्पनिक हो ? जसले देवता र ऋषिहरूलाई सताउने गर्दथ्यो कि उ पनि अरू देवताहरू जस्तै देवता थियो ?

प्रेमका देवता : जसरी पश्चिमी देशहरू र ग्रीक देशहरूमा इरोसलाई प्रेमको प्रतीक मानिन्छ, त्यसरी नै हिन्दू शास्त्रहरूमा कामदेवलाई प्रेम र आकर्षणको देवता भनिन्छ।

श्रीकृष्ण र कामदेव : पौराणिक कथा अनुसार भगवान श्रीकृष्णलाई पनि कामदेवले आफ्नो नियन्त्रणमा ल्याउने प्रयास गरेका थिए। कामदेवले भगवान् कृष्णलाई स्वर्गकी अप्सराहरूभन्दा पनि सुन्दर गोपीनीहरूसँग आबद्ध गराउने शर्त राखे ।

श्रीकृष्णले कामदेवको सबै शर्तहरू स्वीकार गरे र गोपीहरूसँग रास पनि गरे तर पनि उनको मनमा एक क्षणको लागि पनि कामवासनाले बास बसेन । अर्थात लत बसेन ।

रतिले कामदेवलाई छोराको रूपमा हुर्काइन् र त्यसपछि उनीसँग विवाह गरिन् : जब शिवले कामदेवलाई भस्म गरे, रतिले यो देखेर शोक गर्न थालिन् । त्यसपछि शिवले कामदेवलाई कृष्णको पुत्रको रूपमा पृथ्वीमा पुनः जन्माउने निधो गरे । ग्रन्थ अनुसार, भगवान कृष्ण र रुक्मणिको प्रद्युम्न नामक पुत्र थियो, जो कामदेवको अवतार थिए।

भनिन्छ, श्रीकृष्णसँग शत्रुताका कारण शम्भरासुर राक्षसले नवराज प्रद्युम्नलाई अपहरण गरी समुद्रमा फालिदिएका थिए । बच्चालाई माछाले निल्यो र माछा मार्नेहरूले समातेर शम्भरासुरको भान्छामा पुग्यो ।

त्यसपछि रति भान्साकोठामा काम गर्ने मायावती नामकी महिलाको रूप धारण गर्दै भान्साघरमा पुगिन् । उनले त्यहाँ आएको माछा काटेर त्यसबाट निस्केको बच्चालाई आमाले जस्तै हुर्काइन् ।

जब बच्चा सानै थियो, उसलाई पहिलेका सबै जन्महरू सम्झना आउँथ्यो । यति मात्र होइन उ सबै कलामा पोख्त थियो । पछि ठूलो भयो प्रद्युम्नले शम्भरासुरलाई मारेर मायावतीलाई पत्नी बनाएर द्वारका ल्याएका थिए ।

यसैले आमालाई नै बिहे गर्ने छोरोको रुपमा प्रद्युम्नलाई लिइन्छ । मायावती अर्थात रति जो राक्षसको हातबाट बचाउन आफैले छोरा बनाएर हुर्काएका प्रद्युम्न अर्थात कामदेवलाई श्रीमान मान्न बाध्य भइन् ।